sobota, 3 sierpnia 2019

McGoris #115 - Nocne niebo - Sierpień 2019 - Merkury na porannym niebie i rój Perseidów.

Co zobaczymy na niebie w sierpniu tego roku i jakie zjawiska na nas czekają?


Za nami lipiec, w którym mieliśmy piękne, częściowe zaćmienie Księżyca, Saturna w opozycji, a także w drugiej połowie miesiąca - piękne i wysokie przeloty Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Niestety lipiec był dość kapryśny i brakowało bezchmurnych nocy (przynajmniej u mnie). Miejmy nadzieję, że sierpień będzie łaskawszy.

Przed nami ósmy miesiąc w roku - sierpień! Ostatni miesiąc wakacji.
Sierpień to okres żniw (nazwa miesiąca wywodzi się właśnie od sierpa, używanego przy ścinaniu zboża), dojrzewania owoców np. jabłek, gruszek bądź śliwek.

W sierpniu na terenie całego kraju powracają noce astronomiczne. W końcu po przesileniu letnim będziemy cieszyć się w pełni ciemnym niebem.

Dni są jeszcze długie, jednak zaczniemy już odczuwać skracający się dzień.

Skończył się także sezon na obserwacje obłoków srebrzystych - tajemniczych, mezosferycznych chmur widocznych o zmroku podczas przesilenia letniego.


1. Słońce

Wschody i zachody Słońca:




Polska Północna (Gdańsk)




1 sierpnia

Wschód:     4:54
Zachód:    20:47

Długość dnia:   15 godzin 53 minuty
Długość nocy:    8 godzin 07 minut



31 sierpnia


Wschód:     5:48
Zachód:    19:42

Długość dnia:   13 godzin 54 minuty
Długość nocy:  10 godzin 06 minut

W ciągu miesiąca dnia ubędzie o 1 godzinę i 59 minut.


Polska Środkowa (Łódź)


1 sierpnia

Wschód:     5:02
Zachód:    20:33

Długość dnia:   15 godzin 31 minut
Długość nocy:    8 godzin 29 minut



31 sierpnia


Wschód:     5:50
Zachód:    19:34

Długość dnia:   13 godzin 44 minuty
Długość nocy:  10 godzin 16 minut


W ciągu miesiąca dnia ubędzie o 1 godzinę i 47 minut.

Polska Południowa (Zakopane)


1 sierpnia

Wschód:     5:09
Zachód:    20:22

Długość dnia:   15 godzin 13 minut
Długość nocy:    8 godzin 47 minut



31 sierpnia


Wschód:     5:52
Zachód:    19:28

Długość dnia:   13 godzin 36 minut
Długość nocy:  10 godzin 24 minuty 


W ciągu miesiąca dnia ubędzie o 1 godzinę i 37 minut.


Na początku miesiąca Słońce będzie przebywać w konstelacji Raka. W drugiej dekadzie miesiąca przeskoczy do gwiazdozbioru Lwa. 11 sierpnia Słońce przetnie granicę obu konstelacji.


Górowanie Słońca spadnie z 56 stopni do 47 stopni nad horyzontem. (+/- 2 stopnie na północy i południu Polski)



2. Księżyc

  1 sierpnia,  godz.  3:46 - 🌑 - Nów - w gwiazdozbiorze Raka
  4 sierpnia                          🌒 - Sierp (przed Pierwszą Kwadrą) 
  7 sierpnia, godz. 19:14 - 🌓 - Pierwsza Kwadra - w gwiazdozbiorze Wagi
11 sierpnia                          🌔 - przed Pełnią 
15 sierpnia, godz. 13:29 - 🌕 - Pełnia - w gwiazdozbiorze Koziorożca
19 sierpnia                          🌖 - po Pełni
23 sierpnia, godz. 17:35 - 🌗 - Ostatnia Kwadra - w gwiazdozbiorze Byka
27 sierpnia                          🌘 - Sierp (przed Nowiem) 
30 sierpnia, godz. 12:24 - 🌑 - Nów - w gwiazdozbiorze Lwa

Dojdzie do sytuacji, że w miesiącu wypadną dwa nowie. Obieg Księżyca wokół ziemi trwa ok. 28 dni. Miesiąc trwa 30 lub 31 dni. Jeżeli trafi się ten okres pomiędzy pierwszym i ostatnim dniem miesiąca (np. 1/2 dnia będzie nów i 29/30 będzie nów) to wtedy wypadną dwa nowie lub dwie pełnie.

Może się też trafić odwrotna sytuacja, gdy w miesiącu wypadają dwie pełnie. Wtedy takie zjawisko nazywamy "Blue Moon" czyli tzw. Niebieski Księżyc. Oczywiście z kolorem niebieskim nie ma to nic wspólnego.

W języku angielskim jest idiom "once in a blue moon" (raz na błękitny księżyc) - co oznacza, że jest coś bardzo rzadko. Taki odpowiednik polskiego "raz na ruski rok".


3. Planety


Merkury

W sierpniu będziemy mieli okazję ujrzeć Merkurego! Planeta jest dość rzadko widoczna i trudna do obserwacji ze względu na małą elongację od Słońca. Będzie widoczny na porannym niebie. Merkurego można próbować wypatrzeć od 8 do 25 sierpnia.

10 sierpnia Merkury osiągnie maksymalną elongację od Słońca (ok. 19 stopni). Jasność planety będzie rosła. Od 20 sierpnia Merkury osiągnie jasność nawet powyżej -1 magnitudo. Planeta mimo, że się oddala, to jej jasność rośnie. Dzieje się tak, że przy Merkurym zwiększa się faza. Jak jest blisko, to jego faza jest najmniejsza.


Wenus i Mars

Niestety Wenus nie ujrzymy jeszcze długo. Dokładnie w sierpniu Wenus znajdzie się w tzw. koniunkcji górnej, czyli znajdzie się najdalej od nas, za Słońcem.

Marsa również pożegnamy na długi czas. Podobnie jak Wenus zmierza do koniunkcji górnej ze Słońcem.



Jowisz i Saturn

Jowisz nadal jest widoczny nad południowym horyzontem wieczorem. Jest jednak już dwa miesiące po jego opozycji i jego jasność oraz rozmiar kątowy zaczyna wyraźnie maleć.



W lipcu mieliśmy opozycję Saturna. Nadal warunki do jego obserwacji są dobre. Jest widoczny nad południowym horyzontem w konstelacji Strzelca.






Uran i Neptun

Polepszają się warunki do obserwacji najodleglejszych gazowych olbrzymów. Na Urana jest troszkę jeszcze za wcześnie i będzie wysoko dopiero w późnych godzinach.

Już przed północą można spróbować odnaleźć Neptuna. Niestety nie jest widoczny gołym okiem, jego jasność to ok. 7 mag, by go wypatrzeć potrzebujemy co najmniej lornetki. Będzie dość łatwym celem do odnalezienia, gdyż będzie się znajdował blisko średnio jasnej gwiazdy - φ Aqr (Fi Aquarii)



Urana odnajdziemy w okolicach gwiazdozbioru Barana.



4. Nocne niebo

Powoli będzie można odczuć, że noc zapada coraz wcześniej. Ciemno zacznie się już robić po godz. 22:00. Wieczorem po zapadnięciu nocy wciąż możemy podziwiać letnie gwiazdozbiory.

Niebo wieczorne. 15 sierpnia, godz. 22:00

Nad południowym horyzontem widoczny jest gwiazdozbiór Strzelca a przez niego, w górę - w stronę Orła, Łabędzia rozciąga się pas Drogi Mlecznej - naszej Galaktyki. Wysoko nad naszymi głowami pięknie wyróżniają się gwiazdy z asteryzmu Trójkąta Letniego - czyli Wega, Deneb oraz Altair.

Nad południowym horyzontem już o zmroku będzie widoczny jasny Jowisz oraz nieco później Saturn. Niedaleko Jowisza można odnaleźć czerwonawą gwiazdę - Antaresa z konstelacji Skorpiona, który zajdzie zanim się ściemni.

Jowisz i Saturn na wieczornym niebie.
Nad zachodnim horyzontem ujrzymy jasną gwiazdę - pomarańczowego olbrzyma - Arktura z gwiazdozbioru Wolarza. Jeszcze przed zapadnięciem nocy, o zmroku można jeszcze wypatrzeć częściowo zanurzającą się pod horyzont wiosenną Pannę oraz Wagę.



To idealny czas, by podziwiać dwie, przepiękne mgławice planetarne. Jedna z nich M 57, zwana Mgławicą Pierścień to jeden z najbardziej znanych obiektów teleskopowych. Ujrzymy ją już w niewielkim teleskopie bądź dużej lornetce. Leży ona w konstelacji Lutni. W 8-calowym teleskopie robi wrażenie.

Mój szkic M57 widocznej w moim 8-calowym teleskopie.
Drugą wartą uwagi mgławicą planetarną jest przepiękna Mgławica Hantle - M 27. Jest większa od M 57 i możemy ją ujrzeć już w lornetce! Jedynym minusem jest to, że ciężko ją wycelować, gdyż nie leży w pobliżu jasnych gwiazd.
Znajduje się w konstelacji Liska. Jest to bardzo niepozorny gwiazdozbiór składający się z dwóch, bardzo słabych gwiazd między Łabędziem a Strzałą.



Widok M 27 w teleskopie.


Niebo w środku nocy - 15 sierpnia, godz. 0:30
Po północy konstelacja Strzelca przesunie się wyraźnie na południowy zachód powoli zanurzając się pod horyzont. Gwiazdozbiór Wężownika, Herkulesa oraz Korona Północna również przesuną się na zachód, ustępując konstelacjom wczesnojesiennym. Nad południowym horyzontem widoczny jest Koziorożec, Wodnik oraz nisko nad horyzontem - jasna gwiazda Fomalhaut z Ryby Południowej.


Nad wschodnim horyzontem pojawi się nisko Byk z przepiękną gromadą otwartą - z Plejadami. Dość wysoko nad horyzontem są już Pegaz, Andromeda i Kasjopeja, a także niżej Perseusz.

Niebo poranne, 15 sierpnia, godz. 3:30
Na porannym niebie dominują już konstelacje typowo jesienne. Nad południowym horyzontem wysoko są: Wodnik, Ryby oraz Wieloryb. Nad wschodnim horyzontem jest wysoko już Byk z Woźnicą, nisko nad horyzontem lekko majaczy zimowy Orion, który będzie ginął w łunie rozjaśniającego się nieba podczas wschodu Słońca.


5. ISS

W sierpniu pożegnamy przeloty Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). W pierwszych dniach miesiąca będą jeszcze widoczne niższe przeloty. Na ISS poczekamy aż do września. Na początku września wysokie przeloty ISS powrócą na niebo poranne.


6. Rój meteorów - Perseidów.

No i jak można nie zapomnieć o sierpniowym roju meteorów - Perseidów. Są to malutkie okruszki, które pozostawia za sobą kometa 109P/Swift-Tuttle. Przy każdej wędrówce Ziemi wokół Słońca, co roku (w każdy sierpień) nasza planeta przecina jej orbitę, wchodząc w strumień tych małych okruszków.

Rój Perseidów trwa już od końca lipca, jednak największa aktywność tego roju przypada zawsze na 12-13 sierpnia. Przewiduje się nawet do ponad 100 zjawisk na godzinę.

Na długo naświetlanych zdjęciach można ujrzeć jak meteory wydają się lecieć z jednego miejsca na niebie - tzw. radiantu, który znajduje się w konstelacji Perseusza (stąd nazwa: Perseidy).

Niestety w tym roku obserwacje "spadających gwiazd" utrudni nam silny blask Księżyca, który będzie wtedy już blisko pełni.


7. Koniec obłoków srebrzystych.

Skończył się okres widoczności obłoków srebrzystych. Będziemy musieli poczekać na nie aż do końca maja przyszłego roku. Widoczne są one tylko podczas przesilenia letniego, gdzie te chmury (na wysokości ponad 60 km) są jeszcze podświetlane przez Słońce.





Jeżeli wam się podobało to udostępniajcie, piszcie wasze propozycje w komentarzach o czym mógłbym napisać z astronomii i obserwacji astronomicznych. Zapraszam do dyskusji.


ZOBACZ TEŻ


McGoris #29 - Jak wielki jest Wszechświat?
McGoris #49 - Jakie dźwięki słychać w kosmosie?

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz