wtorek, 11 października 2016

McGoris #32 - Skarby południowego nieba - Krzyż Południa

Co kryje ten najbardziej znany i charakterystyczny gwiazdozbiór południowego nieba. Jak dla nas najbardziej znanym układem gwiazd jest Wielki Wóz, to na południowej półkuli jest to właśnie Krzyż Południa (łac. Crux).


źródło: http://www.abc.net.au/science/starhunt/tour/virtual/southern-cross/







Krzyż Południa jest najmniejszym gwiazdozbiorem ze wszystkich. 4 gwiazdy ukazujące kształt
krzyża stanowiły ważny punkt nawigacyjny dla żeglarzy.

Krzyż Południa znajduje się na tle Drogi Mlecznej - źródło: www.davidmalin.com


Jest tak znanym gwiazdozbiorem, że umieszczony został na flagach 5 państw: Australii, Nowej Gwinei, Nowej Zelandii, Samoa oraz Brazylii.

Gwiazdozbiór Krzyża Południa na flagach od lewej: Australii, Papui-Nowej Gwinei, Nowej Zelandii, Samoa, Brazylii.


1. Gwiazdy:

Nazwy gwiazd w konstelacji Krzyża Południa - Stellarium


Gacrux (γ Crucis): Piękna i wyróżniająca się pomarańczowym kolorem gwiazda. Jest to czerwony olbrzym o typie widmowym M3,5II o temperaturze powierzchnii ok. 3400 K, który znajduje się o 88 lat świetlnych od nas.
Gwiazda jest wizualnie podwójna (tylko wizualnie, składniki nie są związane grawitacyjnie). Jej drugi towarzysz to gwiazda ciągu głównego o typie A3V, jednak jest 4x dalej niż Gacrux

Gwiazda wskazuje północ.


Mimosa (β Crucis): Piękna, błękitna i gorąca gwiazda. Jest to układ spektroskopowo podwójny, oddalony o ok. 355 lat świetlnych. Główny składnik to błękitny olbrzym, gwiazda zmienna typu Beta Cephei o typie widmowym B0.5III - jej temperatura wynosi aż 27000 K. Drugi składnik to błękitna gwiazda ciągu głównego o typie B2V i temperaturze powierzchni ok. 22000 K. Pełen obrót wokół wspólnego środka masy układu zajmuje im ok. 5 lat.

Gwiazda wskazuje wschód.
 

δ Crucis: Jest to gwiazda zmienna typu Beta Cephei, błękitny podolbrzym o typie B2IV. Jest oddalona o 345 lat świetlnych od nas. Jest to gwiazda bardzo masywna, gorąca(ok. 23000 K) i szybko obracająca się wokół własnej osi (może być lekko jajowata), co świadczy o tym, że przekształca się powoli w olbrzyma.

Gwiazda wskazuje zachód.


Acrux (α Crucis): Jest to układ poczwórny! Odległy o 321 lat świetlnych. Dwa najjaśniejsze składniki (α¹ i α²) są to gorące gwiazdy o typach widmowych B0.5IV oraz B1V. Są do rozdzielenia przez amatorski teleskop i ich separacja wynosi ok. 4 sekundy kątowe. Ich okres obiegu może sięgnąć aż 1500 lat.
 
Jedna z tych gwiazd również jest podwójna. α¹ jest gwiazdą spektroskopowo podwójną i orbitują wokół siebie w odległości ok. 1 AU (czyli tyle co odległość Ziemia-Słońce). Jeśli chodzi o α² to wraz z jaśniejszym składnikiem gwiazdy α¹ może eksplodować jako supernowa i jedna z gwiazd może przekształcić się w masywnego, białego karła.

Jeszcze jest jeden składnik - α Crucis C - jest to błękitny podolbrzym o typie widmowym B4IV, który jest oddalony o 1'30" (1,5 minuty kątowej) od trzech pozostałych składników. Podejrzewa się, że może być z nimi powiązana grawitacyjnie.

Gwiazda wskazuje południe.


2. Ciekawe obiekty.

Mgławica Worek Węgla (Coalsack):

Zaraz obok gwiazdy Acrux widać pociemnienie. Jest to ciemna mgławica zwana jako Worek Węgla (Coalsack). Jest bardzo charakterystyczna i dobrze widoczna na tle Drogi Mlecznej gołym okiem.

Worek Węgla oraz Krzyż Południa - źródło: ESO/S. Brunier
Mgławica leży ok. 600 lat świetlnych od Ziemi i jest chłodnym skupiskiem materii międzygwiezdnej.

"Szkatułka klejnotów (Jewel Box)" - gromada NGC 4755:

Piękne skupisko gwiazd o różnych barwach od pomarańczowych do błękitnych gwiazd. Znajduje się ok. 6445 lat świetlnych od Ziemi. Jest tak duża, że widać ją gołym okiem jako lekką mgiełkę.

Szkatułka Klejnotów - źródło: ESO/Y. Beletsky

Krzyż Południa był widoczny dawniej z Europy.


W wyniku precesji osi Ziemi obecnie nie jest widoczny z Europy. Dawniej, ponad 3000 lat temu był widoczny w całości jeszcze z południowej Europy.


Jeżeli wam się podobało to udostępniajcie, lajkujcie, w komentarzach zadawajcie pytania.

Prosiłbym o wyłączenie Adblocka, bądź dodanie bloga do wyjątków. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz